Welsh Government Statement on Review of Lockdown

Many constituents have contacted my office with their concerns about the easing of lockdown in Wales. Below is the latest Welsh Government statement which I hope will offer some clarity on the way forward.





Review of Lockdown Measures and The Health Protection (Coronavirus Restrictions) (Wales) Regulations 2020


19 June 2020


Mark Drakeford MS, First Minister



The Health Protection (Coronavirus Restrictions) (Wales) Regulations 2020 (‘the Regulations’) place a series of restrictions on gatherings, the movement of people, and the operation of businesses, including closures. They also impose requirements on businesses, which are open to take reasonable measures to ensure physical distancing between people. They are designed to help protect people from the spread of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2). 


Under regulation 3(2), Welsh Ministers are required to review the need for the requirements and restrictions in the regulations, and their proportionality, every 21 days. The fourth review was held on 18 June.  


The review was informed by the medical and scientific evidence about coronavirus in Wales – from the UK Scientific Advisory Group for Emergencies (SAGE), from the Welsh Government’s Technical Advisory Cell (TAC) and the advice of the Chief Medical Officer for Wales (CMO).


The advice from the World Health Organisation, SAGE and TAC is that modifying lockdown measures can have a cumulative effect and changes should therefore be incremental and carefully monitored. This is the approach we have adopted for previous reviews and we will continue to follow this approach. 


In reviewing the regulations, we have carefully considered the impact the regulations and restrictions have had on the virus and its transmission in Wales to date. The reproduction value of the virus (R) remains below one.


The number of new confirmed cases of coronavirus has fallen steadily since the peak in April and has been below 100 every day during June. The number of people admitted to hospital with coronavirus is falling steadily and there are currently 33 people in critical care in Wales being treated for coronavirus – this is 80% lower than in April.


The number of deaths reported every day by Public Health Wales is lower than at this time three weeks ago, and are at their lowest point since lockdown began. The Office for National Statistics’ weekly figures show the number of deaths from coronavirus has fallen every week for six weeks.


The NHS is beginning to resume more routine services and we have rolled out contact tracing throughout Wales, enabling us to identify and isolate new cases and hotspots of coronavirus swiftly.


The advice of the Chief Medical Officer is that we should take advantage of the summer months where there are more opportunities to be outdoors in the open air and we should cautiously move our focus towards reducing the wider economic and societal impacts of the pandemic.


All these factors, when taken together, provide us with the headroom to introduce a package of measures to ease restrictions in a proportionate manner over the next three weeks and to consider some further steps, if the conditions continue to improve.


We will introduce changes to the regulations from Monday 22 June to enable non-essential retail businesses to re-open where they can take all reasonable measures to comply with the physical distancing duty, which will help to protect both employees and customers from coronavirus. I am grateful to all those businesses, which have used the last three weeks to prepare.


To support a return to work for more people, there will be a gradual reopening of childcare facilities, operating under new guidelines developed with the sector. To help reduce the risk of transmission, we are asking that children attend just one setting wherever possible. If a child attends more than one setting, such as school and childcare, they should remain in the same, small consistent group across both.  


The evidence shows that coronavirus survives for a matter of minutes on surfaces outdoors. In light of this, we will ease restrictions on outdoor sports courts but not for contact or team sports. Social distancing should be maintained at all times.


Amendments will also be made to the regulations to enable non-professional elite athletes, such as our Olympic and Paralympic hopefuls, to return to training.


We will make the first step in reopening our housing market by making changes to allow viewings to take place in vacant properties and house moves where a sale has been agreed, but not yet completed. We will continue to work with the sector to consider the next steps for future review cycles.


We will also bring forward amendments to allow for private prayer in places of worship where social distancing is maintained and gatherings do not take place. I am grateful to the work with faith leaders, which has been ongoing since April and which has led to the development of guidance.


Later today I will make the Health Protection (Coronavirus Restrictions) (Wales) (Amendment) (No 6) Regulations 2020, which will reflect the legislative changes I have set out here and which will enable these changes to come into effect on Monday. 


On Monday 29 June, pupils will return to school, under the plans previously announced by the Education Minister, to check in, catch up and prepare for summer and September.


We must not be complacent. Although the spread of infection is reducing, coronavirus still presents a threat to public health in Wales. We are therefore continuing to require people to stay in their local area unless they have a reasonable excuse to travel further, to only meet one other household outdoors and to require certain businesses, such as bars and restaurants, to remain closed for the time being.


But given the improving picture we will review the requirement to stay local, with a view to lifting it in two weeks’ time on 6 July, if the conditions allow. I would urge local communities, local authorities and outdoor visitor attractions to use this period to prepare for reopening. A final decision will be based on the latest scientific and medical evidence and advice and how the virus is behaving in Wales.


The current requirement to stay local and not generally travel more than five miles from home will therefore remain in place until that decision is made.


We will however, make it clear that travel outside a person’s local area is permitted on compassionate grounds, for example to visit a loved one who needs help or to visit someone at a care home outdoors or at a youth offender institution – when visits are allowed. This will also apply to people living in Wales who are eligible to vote in elections overseas, in those cases where voting can only be done in person.


As we begin to think about the next formal 21-day review, which will be carried out on 9 July, I am asking some businesses to begin to take steps to prepare now, in the event the conditions will be right to make further changes to the regulations.


The specific areas are:


  • Preparations for reopening the visitor economy, including accommodation without shared facilities where social distancing is possible.


  • Preparations for restarting personal care services by appointment, including hairdressing.


Over the next three weeks there will also be detailed discussions between the Welsh Government and the sector about the options and potential phases for opening the hospitality sector – pubs, cafes, restaurants – under social distancing, and if we continue to see a reduction in the spread of coronavirus.


This package marks a significant unlocking of the regulations and, for many aspects of daily life in Wales, we are moving into the amber phase of our traffic light system.

We have been able to do this because of the actions everyone in Wales has taken to date in complying with the stay-at-home and stay local rules.


We need everyone to continue to take steps to protect themselves and their loved ones as we find a way to live and work alongside coronavirus. This means working from home wherever possible; maintaining social distancing and frequent handwashing. For some people it may mean wearing a face covering in certain situations, for others it will mean continuing to shield.


I want to thank everyone for everything they have done so far. Together we can keep Wales safe.




Adolygu’r Cyfyngiadau Symud a Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020

19 Mehefin 2020


Mark Drakeford AS, Y Prif Weinidog



Mae Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020 (‘y Rheoliadau’) yn gorfodi cyfyngiadau ar gynulliadau, ar symudiadau pobl, ac ar weithrediaeth busnesau, gan gynnwys cau busnesau, yng Nghymru. Maent hefyd yn gorfodi gofynion ar fusnesau sydd ar agor i gymryd camau rhesymol i sicrhau bod unigolion yn cadw pellter corfforol oddi wrth ei gilydd. Gwnaed hyn er mwyn diogelu pawb rhag lledaeniad syndrom anadlol acíwt difrifol coronafeirws 2 (SARS-CoV-2). 


O dan reoliad 3(2) mae’n ofynnol i Weinidogion Cymru adolygu’r angen am ofynion a chyfyngiadau yn y rheoliadau, a’u cymesuredd, bob 21 o ddiwrnodau. Cynhaliwyd y pedwerydd adolygiad ar 18 Mehefin.  


Mae’r adolygiad wedi’i seilio ar y dystiolaeth feddygol a gwyddonol am y coronafeirws yng Nghymru – gan Grŵp Cynghori Gwyddonol ar Argyfyngau (SAGE) y Deyrnas Unedig a Chell Cyngor Technegol Cymru, ac ar gyngor Prif Swyddog Meddygol Cymru.  


Y cyngor clir a gafwyd gan Sefydliad Iechyd y Byd, SAGE a’r Gell Cyngor Technegol yw y gall addasu mesurau’r cyfyngiadau gael effaith gynyddol, ac y dylid mynd ati’n raddol felly, gan fonitro’r sefyllfa yn ofalus. Dyna’n union beth yr ydym ni wedi’i wneud yn yr adolygiadau blaenorol, a dyna beth rydym ni am ei wneud y tro hwn hefyd. 


Wrth adolygu’r rheoliadau, rydym wedi ystyried yn ofalus pa effaith y mae’r rheoliadau a’r cyfyngiadau wedi’i chael ar y feirws a throsglwyddiad y feirws yng Nghymru hyd yma. Mae cyfradd atgynhyrchu’r feirws (R) yn parhau i fod o dan un.


Mae nifer yr achosion newydd o’r coronafeirws a gadarnhawyd wedi lleihau yn gyson ers cyrraedd brig yr achosion ym mis Ebrill, ac mae llai na 100 o achosion newydd wedi bod bob dydd yn ystod mis Mehefin. Mae’r nifer o bobl sydd yn yr ysbyty oherwydd coronafeirws yn parhau i ostwng ac ar hyn o bryd mae 33 o bobl mewn gwelyau gofal critigol yng Nghymru yn cael triniaeth ar gyfer coronafeirws - mae hyn 80% yn is nag ym mis Ebrill.


Mae nifer y marwolaethau sy’n cael eu hadrodd bob dydd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn is nag yr oedd yr adeg hon dair wythnos yn ôl, ac mae ar ei isaf ers dechrau’r cyfyngiadau symud. Mae ffigurau wythnosol y Swyddfa Ystadegau Gwladol yn dangos bod y nifer o farwolaethau yn ymwneud â coronafeirws wedi gostwng yn wythnosol ers chwe wythnos.


Mae’r GIG yn dechrau mynd ati i gynnig gwasanaethau rheolaidd eto ac rydym wedi cyflwyno system olrhain cysylltiadau ar draws Cymru, gan ein galluogi i adnabod ac ynysu achosion newydd o’r coronafeirws yn gyflym.


Cyngor clir y Prif Swyddog Meddygol yw y dylem fanteisio ar fisoedd yr haf lle ceir mwy o gyfleoedd i fod yn yr awyr agored, ac y dylem symud yn raddol tuag at leihau effeithiau economaidd a chymdeithasol ehangach y pandemig.


Mae’r holl bethau hyn, gyda’i gilydd, yn rhoi’r hyblygrwydd inni gyflwyno pecyn o fesurau i lacio’r cyfyngiadau mewn modd cymesur dros y tair wythnos nesaf ac i ystyried rhai camau pellach, os yw’r amodau’n parhau i wella.


Byddwn yn cyflwyno diwygiadau i’r rheoliadau o ddydd Llun 22 Mehefin i alluogi busnesau manwerthu nad ydynt yn hanfodol i ailagor os ydynt yn gallu gweithredu pob mesur rhesymol i gydymffurfio â’r ddyletswydd i gadw pellter cymdeithasol, a fydd yn helpu i ddiogelu gweithwyr a chwsmeriaid rhag coronafeirws. Rwy’n ddiolchgar i bob busnes sydd wedi defnyddio’r tair wythnos diwethaf i baratoi.


I gefnogi mwy o bobl i ddychwelyd i’r gwaith, bydd cyfleusterau gofal plant yn ailagor yn raddol, ac yn gweithredu o dan ganllawiau newydd a ddatblygwyd gyda’r sector. I helpu i leihau’r risg o drosglwyddo’r feirws, rydym yn gofyn i deuluoedd sicrhau bod plant yn mynd i un lleoliad gofal plant yn unig os yw hynny’n bosibl. Os yw plentyn yn mynd i fwy nag un lleoliad, fel ysgol neu leoliad gofal plant, dylent aros yn yr un grŵp bychan yn gyson yn y ddau leoliad.  


Mae’r dystiolaeth yn dangos mai am funudau yn unig y bydd coronafeirws yn goroesi ar arwynebau yn yr awyr agored. Oherwydd hyn, byddwn yn llacio’r cyfyngiadau ar gyrtiau chwaraeon awyr agored, ond nid ar gyfer chwaraeon cyswllt neu chwaraeon tîm. Dylid cadw pellter cymdeithasol bob amser.


Bydd newidiadau hefyd yn cael eu gwneud i'r rheoliadau i alluogi athletwyr elît nad ydynt yn broffesiynol, fel y rhai sy'n gobeithio cystadlu yn y Gemau Olympaidd a Pharalympaidd, i ailddechrau hyfforddi.


Byddwn ni’n cymryd y cam cyntaf tuag at ailagor ein marchnad dai drwy wneud newidiadau i ganiatáu i bobl fynd i weld eiddo gwag ac i bobl symud tŷ pan fo gwerthiant wedi'i gytuno ond heb ei gwblhau eto. Byddwn ni'n parhau i weithio gyda'r sector i ystyried y camau nesaf ar gyfer y cylchoedd adolygu i ddod.


Byddwn ni hefyd yn cyflwyno newidiadau i ganiatáu gweddïo preifat mewn mannau addoli, cyhyd ag y cedwir pellter cymdeithasol ac nad yw pobl yn ymgynnull. Rwy'n ddiolchgar am y gwaith yr ydym wedi bod yn ei wneud gydag arweinwyr ffydd ers mis Ebrill sydd wedi arwain at ddatblygu'r canllawiau.


Yn nes ymlaen heddiw, byddaf yn gwneud Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) (Diwygio) (Rhif 6) 2020, a fydd yn adlewyrchu’r newidiadau deddfwriaethol yr wyf wedi’u nodi yma ac a fydd yn galluogi’r newidiadau hyn i ddod i rym ddydd Llun.


Ddydd Llun 29 Mehefin, bydd disgyblion yn dychwelyd i'r ysgol, o dan y cynlluniau a gyhoeddwyd yn flaenorol gan y Gweinidog Addysg, i gael ailgydio, dal i fyny a pharatoi ar gyfer yr haf a mis Medi.


Rhaid inni barhau i fod yn ofalus. Er bod lledaeniad yr haint yn lleihau, mae’r coronafeirws yn dal i fod yn fygythiad i iechyd y cyhoedd yng Nghymru. Rydym felly’n parhau i’w gwneud yn ofynnol i bobl aros yn eu hardal leol oni bai bod esgus rhesymol i deithio ymhellach; i gwrdd ag aelodau dim ond un cartref arall y tu allan ac i rai busnesau, megis tafarndai a bwytai, aros ynghau am y tro.


Ond gan fod y sefyllfa’n gwella, byddwn ni'n adolygu'r gofyniad i aros yn lleol ymhen pythefnos ar 6 Gorffennaf. Byddwn i'n annog cymunedau lleol, awdurdodau lleol ac atyniadau awyr agored i ymwelwyr i ddefnyddio'r cyfnod hwn i baratoi ar gyfer ailagor. Bydd penderfyniad terfynol yn cael ei seilio ar y dystiolaeth a'r cyngor gwyddonol a meddygol diweddaraf a natur y feirws yng Nghymru.


Felly, bydd y gofyniad presennol i aros yn lleol, a pheidio â theithio mwy na phum milltir o'ch cartref yn gyffredinol, yn parhau mewn grym hyd nes y gwneir y penderfyniad hwnnw.


Serch hynny, byddwn ni'n ei gwneud yn glir bod teithio y tu hwnt i ardal leol rhywun yn cael ei ganiatáu ar sail dosturiol, er enghraifft i ymweld â pherthynas neu ffrind agos sydd angen cymorth neu i ymweld â rhywun yn yr awyr agored mewn cartref gofal neu mewn sefydliad troseddwyr ifanc – pan ganiateir ymweliadau. Bydd hyn hefyd yn berthnasol i bobl sy'n byw yng Nghymru ac sy'n gymwys i bleidleisio mewn etholiadau tramor, pan na ellir ond pleidleisio yn bersonol.


Wrth inni ddechrau ystyried yr adolygiad 21 diwrnod ffurfiol nesaf, a fydd yn cael ei gynnal ar 9 Gorffennaf, gofynnaf i rai busnesau ddechrau cymryd camau i baratoi nawr, rhag ofn y bydd yr amodau yn addas i wneud newidiadau pellach i'r rheoliadau.


Dyma'r meysydd penodol:


  • Paratoadau ar gyfer ailagor yr economi ymwelwyr, gan gynnwys llety heb gyfleusterau a rennir pan fo cadw pellter cymdeithasol yn bosibl.


  • Paratoadau ar gyfer ailddechrau gwasanaethau gofal personol drwy apwyntiad, gan gynnwys trin gwallt.


Dros y tair wythnos nesaf, bydd trafodaethau manwl yn cael eu cynnal rhwng Llywodraeth Cymru a'r sector ynglŷn â'r opsiynau a'r camau graddol posibl i agor y sector lletygarwch – tafarndai, caffis, bwytai – o dan reolau cadw pellter cymdeithasol, ac os bydd lledaeniad y coronafeirws yn parhau i leihau.


Mae'r pecyn hwn yn nodi pwynt sylweddol yn y broses o lacio'r rheoliadau ac, mewn sawl agwedd ar fywyd bob dydd yng Nghymru, rydym yn symud i'r cam oren yn ein system goleuadau traffig. Mae modd inni wneud hyn diolch i ymdrechion pawb yng Nghymru hyd yma i gydymffurfio â'r rheolau aros gartref ac aros yn lleol.


Mae angen i bawb barhau i gymryd camau i'w diogelu eu hunain a'u hanwyliaid wrth inni ddod o hyd i ffordd o fyw a gweithio ochr yn ochr â'r coronafeirws. Mae hyn yn golygu gweithio gartref pan fo modd; cadw pellter cymdeithasol a golchi dwylo'n aml. I rai pobl, gall hyn olygu gwisgo gorchudd wyneb mewn rhai sefyllfaoedd, i eraill bydd yn golygu parhau i’w gwarchod eu hunain.


Hoffwn ddiolch i bawb am bopeth maent wedi'i wneud hyd yma. Diogelu Cymru gyda’n gilydd.